01/07/2013

Advocaten, deurwaarders en vakorganisaties kunnen verjaringstermijnen stuiten

In het Belgisch Staatsblad van 01/07/2013 verscheen de Wet van 23/05/2013 tot wijziging van artikel 2244 van het Burgerlijk Wetboek (...). Dat laatste artikel bepaalt dat "een dagvaarding voor het gerecht, een bevel tot betaling, of een beslag, betekend aan hem die men wil beletten de verjaring te verkrijgen, [...] burgerlijke stuiting [vormen]."

Stuiting is een juridische figuur die inhoudt dat er een nieuwe verjaringstermijn aanvangt van eenzelfde duur. Als u bijvoorbeeld uw niet-betalende debiteur dagvaardt voor de rechtbank, dan vangt er op datum van de betekening van de dagvaarding aan uw debiteur een nieuwe verjaringstermijn aan. Uitzonderingen niet te na gesproken, zal dit normaliter opnieuw 10 jaren zijn (=standaard verjaringstermijn voor contractuele vorderingen).

Er bestaan ook een heel aantal kortere verjaringstermijnen, zoals onder meer in arbeidszaken (=bijv. voor vorderingen uit arbeidsovereenkomsten vijf jaar lopende de arbeidsovereenkomst, en maximaal één jaar na beëidinging van de arbeidsrelatie). Daarnaast duikt een probleem soms pas jaren later op en/of slepen onderhandelingen lang aan. Het gebeurt in de praktijk dan ook dat er moet gedagvaard worden zuiver om de verjaringtermijn te stuiten. En daardoor start er noodgedwongen een gerechtelijke procedure, terwijl dit misschien initieel niet de bedoeling is. Dit geldt ook indien partijen aan het onderhandelen zijn, want onderhandelingen omtrent een geschil - al dan niet met advocaten - stuiten de verjaringstermijn niet.

Om te vermijden dat om dergelijke redenen zou moeten worden gedagvaard achtte de wetgever het nuttig om aan advocaten de mogelijkheid/bevoegdheid toe te kennen om per aangetekende brief met ontvangstbevesting ('roze kaart') namens hun cliënten een (bijna af te lopen) verjaringstermijn te stuiten. Dit is evident interessant, nu er op die manier snel, goedkoop en zonder gerechtelijke procedure kan worden vermeden dat een vordering verjaart.

Let wel: dergelijke stuiting is beperkt tot 1) één jaar en kan slechts 2) éénmaal worden toegepast. De stuiting treedt in op het ogenblik van de verzending door de advocaat (lees: stempel afgiftebewijs aangetekende zending). Wel informeert de nieuwe wet niet wat het gevolg is van een niet-afgetekende roze kaart. M.i. moet hier eenzelfde redenering worden toegepast als de niet-afgetekende/geweigerde dagvaarding: de datum van betekening geldt, ongeacht de gedaagde voor ontvangst tekent.

De mogelijkheid om een verjaring te stuiten per aangetekende brief tegen ontvangstbewijs is niet beperkt tot advocaten: ook gerechtsdeurwaarders en, inzake geschillen die tot de bevoegdheid van de arbeidsrechtbank behoren, de afgevaardigden van de werknemers- en werkgeversorganisaties kunnen op dergelijke manier vorderingen stuiten. Zeker voor deze laatste is dit interessant, gezien de korte verjaringstermijnen in het arbeidsrecht.

Wel zijn er een aantal vormelijke vereisten waar rekening moet mee worden gehouden opdat de advocatenbrief schorsende werking zou hebben. Dit zijn voornamelijk informatieve bepalingen naar de ontvanger toe (identiteit schuldeiser, oorzaak schuld, toelichting gevorderde bedragen, enz.). Voor een extensief overzicht, verwijs ik graag naar de publicatie in het Belgisch staatsblad van 01/07/2013. Bovendien moet de advocaat in het bezit zijn van een "administratief document van minder dan een maand oud" waaruit de juiste gegevens van de geadresseerde blijken. In de praktijk kan dit bijv. a.d.h.v. een uittreksel uit het Rijksregister, waartoe advocaten toegang hebben.

Met de verjaringsstuitende advocatenbrief en de recent in het leven geroepen advocatenakte - zie de blogbijdrage van mijn collega Steven Seyns - heeft het er alle schijn naar dat de wetgever in een uitbreiding van de mogelijkheden en bevoegdheden van advocaten een nieuwe manier heeft gevonden om de gerechtelijke achterstand (naar de toekomst toe) aan te pakken. In ieder geval is dit een interessante mogelijkheid voor een advocaat om in een dossier waarin de verjaring dreigt, zonder al te veel formaliteiten een stuiting van één jaar te kunnen bekomen.

Deze nieuwe bepalingen treden in werking op 10/07.