09/11/2010

Banken blokkeren betaalkaarten buiten Europa: de juridische gevolgen voor de gebruiker.

Gisteren meldde Spaargids.be dat zowat alle Belgische banken vanaf 17/01/2011 de Maestro/Bancontact debetkaarten van hun klanten zouden 'blokkeren buiten Europa' (lees: dat transacties met dergelijke kaarten die geïnitieerd worden buiten Europa niet langer zouden worden uitgevoerd). Dit werd vandaag bevestigd door FebelFin. Voor transacties met debetkaarten binnen Europa en voor verrichtingen via internet verandert er niets.

Het logische gevolg van deze maatregel is dat de Maestro-gebruiker niet langer over de mogelijkheid zal beschikken om in  niet-Europese landen met zijn debetkaart óf geld af te halen, óf betalingen in winkels, eetgelegenheden, enz. te verrichten. De definitieve lijst van landen die door deze nieuwe maatregel getroffen worden is terug te vinden in een persbericht van FebelFin. Vanaf 17/01/2011 zullen transacties die geïnitieerd worden op Australische, Amerikaans of Japans grondgebied als onveilig worden beschouwd en dus niet langer worden uitgevoerd door de betalingsdienstaanbieder.

Deze gewijzigde policy komt er volgens de betrokken Belgische banken/betalingsdienstaanbieders op grond van veiligheidsoverwegingen. In diverse niet-Europese landen worden transacties verwerkt op basis van de magnetische strip en niet op basis van de veiliger chip. Door het invoeren van deze maatregel hopen de betrokken banken misbruik door middel van 'skimming' tegen te gaan. Evenwel kan ik mij niet van de indruk ontdoen dat ook de nieuwe - verstrengde - aansprakelijkheidsregeling uit de Wet betreffende de Betalingsdiensten van 10/12/2009 (WBD) mede aan de grondslag ligt van deze beslissing.  Meer info omtrent deze aansprakelijkheidsregeling kan u lezen in mijn bijdrage The Bright Side n°5 - Uw rechten en plichten als gebruiker van girale en elektronische betalingsdiensten.

Los van de praktische gevolgen die dit voor de reislustige Maestro-gebruiker met zich meebrengt, heeft deze beslissing van diverse Belgische betalingsdienstaanbieders eveneens zijn weerslag op de contractuele relatie tussen de bank/betalingsdienstaanbieder en de klant/betalingsdienstgebruiker.

Volgens de artt. 14, 6° a) en 16 WBD is het een betalingsdienstaanbieder toegestaan om eenzijdig het raamcontract met de gebruiker te wijzigen indien dergelijke mogelijkheid in het contract werd bedongen. Staat het raamcontract  aan de aanbieder geen dergelijke mogelijkheid toe, dan kan de contractuele relatie niet eenzijdig worden gewijzigd en dient de betalingsdienstaanbieder het contract na te leven (inclusief eventuele bepalingen inzake het initiëren van betalingen in het buitenland). Zoniet begaat de betalingsdienstaanbieder een contractuele wanprestatie, met een eventueel risico op een contractuele schadeclaim van de gebruiker.

Indien het raamcontract wel in een dergelijke mogelijkheid voorziet, en de betalingsdienstgebruiker enige wijziging doorvoert, moet hij de gebruiker daarvan schriftelijk op de hoogte brengen. In de praktijk zal dit gebeuren via  de gebruikelijke communicatiewijze voor rekeninguittreksels. Na deze kennisgeving heeft de gebruiker het recht om binnen een termijn van twee maanden zijn raamcontract onmiddellijk en kosteloos  te beëindigen. Deze laatste mogelijkheid moet in de raamovereenkomst wel expliciet worden bedongen.

Voor professionelen voorziet art. 27 WBD in een afwijkende regeling. Op grond van dit artikel kunnen betalingsdienstaanbieders met professionelen ook modaliteiten overeenkomen die afwijken van voormelde artikelen. Doch ook hier geldt de regel dat wanneer er contractueel is bedongen dat de debetkaart in bepaalde landen gebruikt kan worden, dit slechts eenzijdig kan worden gewijzigd door de betalingsdienstaanbieder indien het contract in dergelijke mogelijkheid voorziet. Zoniet begaat de betalingsdienstaanbieder een contractuele wanprestatie, met een eventueel risico op een contractuele schadeclaim van de gebruiker.

Als u als Maestro-gebruiker regelmatig uw debetkaart in het buitenland gebruikt doet u er dus goed aan om in de komende maanden uw raamcontract en de van uw betalingsdienstaanbieder ontvangen communicatie grondig te bestuderen. Indien uw bank uw raamovereenkomst wijzigt zonder daartoe de mogelijkheid te hebben, kan u zich daartegen verzetten. Indien uw bank dit wel kan, en u in de mogelijkheid wenst te blijven om ook buiten Europa met Maestro te betalen, kan u opteren om uw raamcontract onmiddellijk en kosteloos stop te zetten en een nieuw contract aan te gaan met een bank die wel nog Maestro/Bancontact buiten de EER aanbiedt (zie Spaargids.be).

Het integrale artikel op Spaargids.be kan u hier raadplegen.

Edit: zie eveneens De Standaard van vandaag