Vierdelige opleidingscyclus actualia vermogensrecht (opleiding 4)
11/12/2018, 17u30

De hervorming van de erfbelasting. Wijzigingen na de hervorming van het erfrecht en evaluatie op vlak van successieplanning. Een analyse.

Heinz Helewaut, Young & Partners

Bij Bright praten we met verschillende experts elk in hun eigen vakgebied. Toch werken ze met...

09/10/2014

Bouwvakker, pas op uw tellen… Heil aan de seksismewet?

The Bright Side dient niet alleen om relevante rechtspraak te signaleren, of een wetswijziging op analytische wijze uit de doeken te doen. Bij elke wet die ons Belgisch Staatsblad siert, stellen wij ons de vraag naar de zin van deze wetgevingsijver. Of de onzin. En moeten wij ook kritisch zijn, niettegenstaande het soms pijnlijk besef dat we er wel verder mee moeten in de dagdagelijkse rechtspraktijk.

Deze bijdrage kadert in dit opzet.

Een oud zeer

Een gekend fenomeen in het straatbeeld. Een knappe jonge deerne wandelt voorbij een bouwwerf en wordt schaamteloos, zij het bewonderend, nagefloten door de afgeleide, behoudens uitzondering, mannelijke bouwvakkers. De reacties die dit fenomeen uitlokken, zijn divers. Er zijn vrouwen die vereerd zijn met de aandacht, maar ter gelegenheid van deze bijdrage maken we van deze categorie even abstractie. Het gaat over andere vrouwen - een minderheid? - die zich ergeren aan deze blijk van waardering, en die de heren in kwestie dan maar kordaat op hun plaats zetten, dan wel de ergernis minimaliseren tot een binnensmonds gevloek.

Voor deze vrouwen is er nu goed nieuws: de anti-seksismewet is een feit. It's payback time! Of niet?

De wet van 22 mei 2014

Minister van Gelijke Kansen Joëlle Milquet is er in geslaagd haar stokpaardje door te duwen: op 22 mei 2014 werd de wet ter bestrijding van seksisme in de openbare ruimte en tot aanpassing van de wet van 10 mei 2007 ter bestrijding van discriminatie teneinde de daad van discriminatie te bestraffen (Belgisch Staatsblad, 24 juli 2014) gestemd. Deze wet is op 3 augustus 2014 in werking getreden.

De tekst van deze nieuwe wet is kort, maar heeft belangrijke gevolgen. Het introduceert het begrip 'seksisme' in het strafrecht. Geviseerd wordt "elk gebaar of handeling die, in de in artikel 444 van het Strafwetboek bedoelde omstandigheden, klaarblijkelijk bedoeld is om minachting uit te drukken jegens een persoon wegens zijn geslacht, of deze, om dezelfde reden, als minderwaardig te beschouwen of te reduceren tot diens geslachtelijke dimensie en die een ernstige aantasting van de waardigheid van deze persoon ten gevolge heeft". U begrijpt het al, het wordt een hels karwei om geval per geval te beoordelen of een bepaalde gedraging onder deze bijzonder ruime en vage definitie te catalogeren valt. Terwijl dit niet zonder belang is: degene die zich aan seksistische feiten schuldig maakt, riskeert een gevangenisstraf van één maand tot één jaar en/of een geldboete van € 50,00 tot € 1.000,00.

Controverse

Alle goede bedoelingen ten spijt, blijft de vaagheid van het begrip ‘seksisme' niet zonder gevolgen: de (negatieve) reacties op deze wet zijn legio evenals de talrijke vragen naar de bestaansreden van ervan.

Een en ander is er niet op verbeterd toen het Instituut voor de gelijkheid van vrouwen en mannen op 1 oktober 2014 een gebruiksaanwijzing - u leest het goed - publiceerde om de nieuwe wet en het toepassingsgebied ervan te kaderen en nader toe te lichten. Terwijl deze handleiding precies de bedoeling had om meer duidelijkheid te bieden, werd opnieuw pijnlijk duidelijk dat het dansen op een dunne koord wordt. De uiteenzetting van voorwaarden die moeten vervuld zijn, illustreren precies hoe moeilijk het is om een lijn te trekken. In een poging om dan toch wat richting te geven - zoeken? - werden een aantal voorbeelden geciteerd van gedragingen die als strafbaar zouden kunnen worden beschouwd. Een bloemlezing:

"Een Raad van Bestuur is geen Tupperware-bijeenkomst!"

"Weer één die het geld van haar man uitgeeft aan lippenstift en schoenen!"

"Ben je niet beschaamd om zo uit te gaan en zonder jouw vent?!"

Trouwens, het is bijzonder opvallend dat de voorbeelden die in de bewuste gebruiksaanwijzing worden gegeven zo goed als allemaal betrekking hebben op een vrouwelijk slachtoffer. Blijkbaar zijn mannen niet het doelwit van seksisme, of zijn het vrouwen die dermate gedwee zijn dat zij zich hiertoe nooit verlagen? Toch vreemd, nu de wet zelf geen onderscheid maakt naargelang het geslacht van de dader van deze nieuwbakken strafbare feiten.

Let wel, hoffelijkheid en grappen vallen "uiteraard" niet onder het toepassingsgebied van de wet.

Finaal zal een rechtbank moeten oordelen of een bepaalde gedraging strafbaar is of niet, maar zoveel rechtbanken, zoveel meningen,... De deur staat wagenwijd open voor eigengereide interpretatie en toepassing van de wet. En dit terwijl velen zich - niet geheel zonder reden - luidop afvragen of deze wet wel een bestaansreden heeft. Ofwel, kan je door middel van een wet verhinderen dat een onbeschofte bullebak (m/v) ongepaste uitspraken doet? Een mooie illusie, lijkt mij.

Het is wachten tot de wetgever beseft dat deze wet in de praktijk niet toe te passen valt zonder een grote mate van subjectieve invulling, met een gebrek aan rechtszekerheid tot gevolg.

Tot slot, even concreet

Toch nog even terugkoppelen naar de titel van deze bijdrage. De "anti-seksisme gebruiksaanwijzing" houdt de duim omlaag voor volgende gedragingen:

"Beledigend en vulgair fluiten, schunnige geluiden maken, grommen [ja, grommen], enz., om een vrouw aan te spreken, of een seksistisch gebaar suggereren, zou door de wet bestraft kunnen worden."

Dus bouwvakker, u weet bij deze wat u niet te doen staat, morgen op de werf. En sluit de werfkeet met die kalender toch maar beter goed af...