13/06/2013

De advocatenakte is geboren

Naast de notariële akte en de deurwaardersakte is er voortaan ook de advocatenakte. Het is het gevolg van een wet van 29 april 2013 die deze maand in ons Belgisch Staatsblad is verschenen.

Wat is een advocatenakte?

Een advocatenakte is een tussen partijen overeengekomen onderhandse akte die door de advocaat van iedere partij (met een onderscheiden belang) mee wordt ondertekend. De akte dient een beperkt aantal verplichte vermeldingen te bevatten alvorens zij het label van 'advocatenakte' wordt toebedeeld.

Wat is het voordeel van een advocatenakte?

Met de advocatenakte wou de wetgever meer rechtszekerheid aan partijen bieden. Op vandaag wordt maar al te vaak vastgesteld dat er omtrent een gesloten overeenkomst naderhand nog discussies rijzen (m.b.t. de datum van de overeenkomst, de handtekening van partijen, de inhoud van de overeenkomst, etc.).

Indien de raadsman van de respectievelijke partijen (met een onderscheiden belang) de akte mee ondertekenen, worden dergelijke discussies voortaan in de kiem gesmoord. De advocatenakte levert immers een volledig bewijs op van het geschrift en de handtekening van de bij de akte betrokken partijen. Net zoals aan de notariële akte en de deurwaardersakte wordt ook aan de advocatenakte dus een hoge bewijskracht toegekend.

Er wordt in voorkomend geval aangenomen dat de datum van de overeenkomst de juiste datum is, de handtekening effectief de handtekening is van partijen, de inhoud van de overeenkomst deze is die werd overeengekomen, etc.. Wil men naderhand nog een en ander in rechte betwisten, dan zal men noodgedwongen moeten teruggrijpen naar de procedure van valsheid in geschrifte.

Wat is het praktisch belang van de advocatenakte?

Zoals aangegeven wou de wetgever met de advocatenakte meer rechtszekerheid bieden aan partijen (de bijzondere bewijskracht geldt overigens niet alleen tussen partijen, maar ook ten aanzien van de erfgenamen of rechtverkrijgenden). Mooi meegenomen daarbij was het gegeven dat een en ander ook zijn impact zou hebben op de gerechtelijke achterstand, daar men er van uitgaat dat er minder snel procedures zullen volgen.

De praktische meerwaarden van de advocatenakte moet o.i. evenwel worden genuanceerd. Mits de nodige clausulering kan er op vandaag eveneens de nodige rechtszekerheid worden geboden bij het ondertekenen tussen partijen van overeenkomsten. Het komt ons voor dat de advocatenakte daar niet meteen een forse meerwaarde biedt.

Meer in het bijzonder stellen wij ons de vraag of veel advocaten effectief geneigd zullen zijn een overeenkomst mee te ondertekenen. Hierdoor verklaart de advocaat immers dat hij de partij of partijen die hij bijstaat, volledig heeft ingelicht over de rechtsgevolgen van die akte. Niet dat dit niet het geval zal zijn, maar het betekent wel een verhoogde aansprakelijkheid voor de advocaat. En laat nu net dat zijn dat veel advocaten wellicht zal tegenhouden om aan een advocatenakte mee te werken. Want wat indien toch een procedure wordt opgestart? Moet de advocaat dan mee worden gedagvaard? Is hij een partij in de procedure? Moet hij zich laten verdedigen, met alle kosten vandien?

Welke zijn de specifieke vormvereisten van de advocatenakte?

Er zijn een beperkt aantal vormvereisten waaraan de advocatenakte moet voldoen:

  • de akte moet worden medeondertekend door de advocaten van alle partijen, waarbij elke partij met een onderscheiden belang door een andere advocaat moet worden bijgestaan;
  • in de akte wordt vermeld dat de advocaat verklaart dat hij de partij of de partijen die hij bijstaat volledig heeft ingelicht over de rechtsgevolgen van de akte;
  • de akte wordt opgemaakt in ten minste evenveel exemplaren als er partijen met een verschillend belang en ondertekende advocaten zijn (indien gebruik wordt gemaakt van een elektronische handtekening, is in een afzonderlijke regeling voorzien);
  • op elk origineel exemplaar wordt vermeld in hoeveel originele exemplaren de akte is opgemaakt (er is voorzien dat de partij die haar verbintenissen vanuit de akte heeft uitgevoerd het niet vermelden van het aantal originele exemplaren niet kan tegenwerpen).

Besluit

Met de advocatenakte wou de wetgever een hogere bewijskracht toekennen aan onderhandse akten. De akte levert een volledig bewijs op van de handtekening, de datum, het geschrift en de inhoud van de akte. Of de advocatenakte in de praktijk evenwel veel succes zal kennen, is vooralsnog af te wachten. Het mee ondertekenen van de akte brengt met name een verhoogde aansprakelijkheid van de advocaat met zich mee.