08/04/2013

L'histoire se répète: opnieuw veroordeling wegens vals Facebookprofiel

Per vonnis van 08/04/2013 veroordeelde de Correctionele rechtbank te Dendermonde een vrouw tot 18 maanden cel met uitstel voor het aanmaken en het voeren van een vals Facebookprofiel:

EREMBODEGEM - De Dendermondse strafrechtbank veroordeelde maandag de 41-jarige Elsie D.G. uit Erembodegem tot achttien maanden gevangenisstraf met probatie-uitstel. De vrouw stond voor de rechter omdat ze een valse Facebook-account van haar advocaat Bart De Maeseneir had aangemaakt.

bron: De Standaard (site)

De vrouw had uit ongenoegen met haar voormalig raadsman via Facebook in zijn naam liefdesverklaringen naar zijn collega's gestuurd, kinderporno op zijn profiel geplaatst en zijn klanten zelfs uitgescholden... Daardoor kwam de Aalsterse advocaat in nauwe schoentjes te staan. Zelf zat hij niet op facebook en had aanvankelijk niets in de gaten, tot collega's hem aanspraken over vreemde opmerkingen die hij zou gemaakt hebben, zijn kinderen niet meer naar verjaardagsfeestjes mochten en ook zijn echtgenote opmerkingen kreeg van vrienden en kennissen.

Facebook. Het ideale corpus delicti?

Dit is niet de eerste keer dat een dergelijk geval van identiteitsdiefstal zich voordoet. Reeds in het najaar van 2011 werd er een the Bright Side bericht gepost omtrent de 'Facebookzaak' voor de Gentse Correctionele rechtbank, zaak waarin Bright Advocaten de belangen van de burgerlijke partij behartigde. Deze zaak kwam uitvoerig in de geschreven (zie hier en hier) en de audio-visuele (zie hier) pers aan bod en werd als primeur in de Belgische rechtsorde naar voor gebracht.

Ondanks dergelijke veroordelingen blijft Facebook blijkbaar het middel bij uitstek om anoniem, minstens onder valse identiteit, gericht laster en eerroof te begaan. De laagdrempeligheid van het aanmaken van een Facebookprofiel, gecombineerd met het zeer ruim verspreide karakter van Facebook en het bijzonder grote gebruikersaantal spelen daarin wellicht een belangrijke rol.

Doch vergis u niet: niettegenstaande één en ander op het eerste zicht onschuldig kan lijken, begaat de persoon die een vals facebookprofiel aanmaakt om lasterlijke berichten de wereld in te sturen, door die daad diverse (ernstige) misdrijven. Een dergelijke actie houdt immers volgende (gezamenlijke) incriminaties in:

  1. Valsheid in informatica (artikel 210bis Sw.);
  2. Belaging/stalking (artikel 442bis Sw.);
  3. Laster en eerroof (artikel 443 Sw.);
  4. Belaging via telecommunicatie (o.a. artikel 145 §3bis van de Wet van 13 juni 2005 betreffende de elektronische communicatie)
  5. Aanmatiging van naam (231 Sw).

Wat kan men concreet doen wanneer men met een vals Facebook-profiel geconfronteerd wordt?

De ervaring leert dat het louter melden van een vals profiel aan Facebook weinig zoden aan de dijk brengt, minstens de nodige tijd vergt.

Daarom is het belangrijk om Facebook rechtstreeks aan te schrijven en formeel in gebreke te stellen met aanduiding van de strafrechtelijke inbreuken die een vals profiel met zich meebrengt. Onze ervaring leert ons immers dat Facebook wel degelijk rekening houdt met dergelijke formele ingebrekestelling, en het vals profiel in dit geval vrij snel blokkeert. Diverse dossiers inzake belaging en laster en eerroof via Facebook die wij op kantoor reeds behandelden, konden na één dergelijke ingebrekestelling al worden afgesloten.

Soms kan men echter vaststellen dat na blokkering opnieuw een nieuw vals profiel wordt opgemaakt door de volhardende belager. Indien men het probleem bij de wortel wil aanpakken, zal men in vele gevallen een strafklacht met burgerlijke partijstelling moeten indienen bij de onderzoeksrechter (zoals wellicht het geval was in voormelde zaak). Een strafklacht met burgerlijke partijstelling impliceert dat de onderzoeksrechter verplicht is om de feiten te onderzoeken, en desgevallend onderzoeksdaden te verrichten (zoals huiszoeking, netwerkzoeking, (data)beslag, verhoren, enz.).

Meestal is het bemachtigen van het IP-adres waarmee het valse profiel werd aangemaakt essentieel in een dergelijk onderzoek. Dit IP-adres zal meestal tot een identificatie van de dader kunnen leiden, minstens tot bevestiging van de vermoedens. Door de band gebeurt onderzoek hiernaar door de FCCU. Van zodra de IP-adressen bekend zijn kan de politie en onderzoeksrechter via de internet access provider - Telenet, Belgacom, enz. -  zeer gemakkelijk de identiteit van persoon achter het valse profiel achterhalen.

Eén maal geïdentificeerd, zal/kan de dader worden vervolgd, en zullen/kunnen er straffen volgen; getuige de hoger aangehaalde uitspraken. Ook kan de partij die meent schade te hebben ondervonden door de strafrechtelijke acties, een schadevergoeding vorderen. Dit is doorgaans het geval (minstens morele schadevergoeding), en zal ongetwijfeld ook aan de orde zijn geweest in de zaak die werd behandeld door de Dendermondse strafrechtbank.

Aangezien de hoger opgelijkste misdrijven strafbaar zijn met maximaal 5 jaar gevangenisstraf, kunnen acties met valse Facebookprofielen de daders achterna zuur opbreken. De laagdrempeligheid van de actie geldt dus niet enkel voor het aanmaken van het profiel in kwestie, maar ook voor de drempel van de strafinrichting...