27/01/2015

Luc Tuymans - Schending auteursrechten?

218_detail.jpg

De Rechtbank van Eerste Aanleg te Antwerpen heeft de heer Luc Tuymans recent veroordeeld voor plagiaat. De Rechtbank is meer bepaald van oordeel dat de kunstschilder de auteursrechten van fotografe Katrijn Van Giel heeft geschonden door, zonder haar toestemming, een schilderij te maken van één van haar foto's.

Het schilderij 'A Belgian politician' (2011) vertoont inderdaad opvallende gelijkenissen met een portretfoto van Jean-Marie Dedecker die Van Giel in 2010 heeft gemaakt.

In het Belgische auteursrecht geldt als algemene regel dat alleen de auteur van een beschermd werk het recht heeft om het "op welke wijze of in welke vorm ook, direct of indirect, tijdelijk of duurzaam, volledig of gedeeltelijk, te reproduceren of te laten reproduceren" (art. XI.165, § 1 WER). Een werk geniet auteursrechtelijke bescherming als het origineel is, d.w.z. als het sporen draagt van een eigen intellectuele activiteit van de auteur en een uitdrukking vormt van diens persoonlijkheid.

In casu heeft de Rechtbank van Eerste Aanleg te Antwerpen geoordeeld dat de foto auteursrechtelijk is beschermd en dat het portret van Tuymans een reproductie is van deze foto. Tuymans zou immers zonder toestemming van de fotografe de originele elementen van de foto quasi volledig hebben overgenomen: de kadrering (waarbij de onderkant van het gezicht werd weggelaten), de gelaatsuitdrukking, de kleuren, de pose, de belichting (die het zwetende hoofd van de politicus accentueert), enz..

Tuymans' verweer was gebaseerd op de parodie-exceptie. Een parodie moet echter humoristisch bedoeld zijn en belangrijke verschillen vertonen met het oorspronkelijke werk. Voor meer informatie omtrent de parodie-exceptie, zie deze eerdere blogbijdrage.

In casu heeft de Rechtbank van Eerste Aanleg geoordeeld dat dit niet het geval was.