03/09/2012

Registratie van aannemers afgeschaft met ingang van 1 september 2012

Elke onderneming die in België bouw- of verbouwingswerken verricht, kon tot voor kort een registratie als aannemer aanvragen bij de provinciale registratiecommissie van de Federale Overheidsdienst Financiën. Deze registratieverplichting kwam in 1978 tot stand na een aantal koppelbaaspraktijken, en werd in de loop van de jaren herhaaldelijk aangepast.

De registratie fungeerde als een soort kwaliteitslabel waaraan een aantal voordelen werden verbonden. Zo konden fiscale verminderingen (verlaagd btw-tarief) of premies (bvb. de belastingvermindering voor energiebesparende investeringen) worden bekomen indien de werken uitgevoerd werden door een geregistreerd aannemer. Daarnaast kon het registratiesysteem de opdrachtgever helpen in zijn zoektocht naar een betrouwbare aannemer. Een registratie impliceerde immers dat de aannemer voldeed aan fiscale en sociale verplichtingen. En elke geregistreerde aannemer had een registratienummer, wat een opzoeking vergemakkelijkte.

Onder druk van Europa - het Europees Hof van Justitie achtte de verplichte registratie in strijd met het vrij verkeer van diensten - werd deze registratie met ingang van 1 september 2012 afgeschaft. De noodzaak om te werken met een geregistreerd aannemer om bovenvermelde belastingverminderingen en premies te genieten, was al eerder geleidelijk opgeheven.

Met de afschaffing van de registratieplicht verdwijnt ook het controlemechanisme voor opdrachtgevers om na te gaan of een aannemer fiscale of sociale schulden heeft. Er blijft nog altijd een opzoekingsmogelijkheid via de Kruispuntbank van Ondernemingen maar met deze controle kan hoogstens de regelmatige inschrijving en de omvang van de activiteiten waarvoor een inschrijving werd bekomen, worden nagegaan. Dat de aannemer in kwestie ook in regel is met zijn fiscale en sociale verplichtingen blijkt hieruit echter niet. Precies om deze reden dringt de Confederatie Bouw aan op een alternatieve regeling, maar voorlopig is hieromtrent nog geen eensgezindheid.

De (afgeschafte) registratie van aannemers mag niet worden verward met de erkenning, die behouden blijft. Om een overheidsopdracht van een bepaalde aard en omvang te kunnen uitvoeren, moet de aannemer aan een aantal voorwaarden voldoen in verband met technische bekwaamheid, financiële draagkracht en professionele integriteit. Als dit het geval is, kan de aannemer een erkenning krijgen, erkenning die kan worden aangevraagd bij de dienst voor erkenning der aannemers van de Federale Overheidsdienst Economie. Deze erkenning is een kwaliteitslabel en geeft aan de aanbestedende overheden het nodige vertrouwen voor een goede en degelijke uitvoering van de werken. Ze is in principe 5 jaar geldig.