10/03/2015

Successieplanning via testament blijft ook onder de Vlaamse Codex Fiscaliteit buiten schot

170_detail.jpg

In een vorig blogbericht kondigde ik u reeds aan dat de registratie- en erfbelasting voortaan (sinds 1 januari 2015) op Vlaams niveau wordt geïnd.

Wat de toepassing van de intussen beruchte antimisbruikbepaling betreft, publiceerde de Vlaamse overheid op 23 december 2014 haar eigen omzendbrief (omzendbrief 2014/2) (de omzendbrief vervangt circulaire nr. 5/2013 van 10 april 2013), waarbij eveneens toelichting wordt gegeven over de aanwezigheid van fiscaal misbruik en op welke wijze de belastingberekening wordt hersteld indien de belastingplichtige niet kan aantonen dat de gestelde rechtshandeling is ingegeven door andere motieven dan het ontwijken van de registratie- en/of erfbelasting.

De omzendbrief neemt daarbij de zgn. ‘zwarte lijst' over die eerder op federaal niveau was uitgegeven en die in een oplijsting voorzag van rechtshandelingen die behoudens tegenbewijs als fiscaal misbruik zouden worden aanzien. Het gaat daarbij om:

a/ eenzijdige verblijvingsbedingen of bedingen van ongelijke verdeling van de huwelijksgemeenschap, losgekoppeld van een overlevingsvoorwaarde;

b/ erfpachtconstructies: een gesplitste aankoop van onroerend goed door een vennootschap samen met een gelieerde partij (vennootschap of natuurlijk persoon);

c/ inbreng van een goed in het gemeenschappelijk vermogen door een echtgenoot onmiddellijk of binnen een korte tijdsspanne gevolgd door de schenking van dit goed door beide echtgenoten;

d/ uitbreng uit de huwelijksgemeenschap van roerende goederen, voorafgaan of gevolgd door een wederzijdse schenking tussen echtgenoten;

e/ verzaking aan vruchtgebruik op een onroerend goed, gevolgd door een schenking.

Van de zgn. ‘witte lijst' met rechtshandelingen die op zich beschouwd en voor zover ze geen deel uitmaken van een gecombineerde constructie, niet als fiscaal misbruik werden aanzien, was in de omzendbrief evenwel geen sprake. Evenmin was in de omzendbrief iets te lezen over testamentaire bepalingen die eerder reeds buiten de toepassing van de antimisbruikbepaling werden gehouden.

In antwoord op een vraag om uitleg antwoordde Vlaams Minister van Begroting, Financiën en Energie Annemie Turtelboom in de vergadering Commissie voor Algemeen Beleid, Financiën en Begroting op 24 februari 2015 dat belastingplichtigen zich geen zorgen hoeven te maken en in het ontbreken van de witte lijst geen koerswijziging moet worden gezocht. De Minister is duidelijk: "De Vlaamse Belastingdienst smeedt geen snode plannen om handelingen die op de federale witte lijst stonden, voortaan met het wapen ‘fiscaal misbruik' te bekampen". De Vlaamse Belastingdienst achtte het enkel niet noodzakelijk om ook de witte lijst in de omzendbrief op te nemen. Gelet evenwel op de uitdrukkelijke vraag en de rechtsonzekerheid die was ontstaan, gaf de Minister mee dat in een aangepaste omzendbrief zal worden voorzien waar dezelfde (federale) witte lijst zal in worden opgenomen.

Eenzelfde standpunt nam de Minister in over testamentaire bepalingen. Ook voor testamentaire bepalingen is het volgens de Minister nooit de bedoeling geweest van de Vlaamse Belastingdienst om het geweer van schouder te veranderen. "Testamentaire bepalingen zullen om de vermelde redenen niet als fiscaal misbruik worden beschouwd. Dat geldt ook voor duolegaten", aldus de Minister.

Fijntjes voegt de Minister daaraan evenwel toe: "Wat ik tot besluit nog wil meegeven, is dat de Vlaamse Belastingdienst in de loop van de volgende jaren eigen ervaringen zal opdoen, eigen knowhow zal verwerven en eigen standpunten zal gaan innemen. Het is dus niet uitgesloten dat in de nabije of verdere toekomst eigen accenten gelegd worden. Ik wil mij niet blijvend vasthaken aan de federale standpunten. De startpositie is grosso modo die waarin de federale overheid de dienst heeft overgedragen. Latere koerswijzigingen zullen worden doorgevoerd wanneer de noodzaak zich aandient."

De vraag of er in de toekomst een koerswijziging komt, wordt hiermee opengelaten. Maar op vandaag is het antwoord duidelijk: de witte lijst blijft en successieplanning via testament blijft buiten schot.

Edit: intussen is de nieuwe omzendbrief verschenen (Omzendbrief 2015/1)