13/02/2013

Uitsluitsel over verlenging verdachte periode bij schenking aandelen patrimoniumvennootschap

Zoals bekend, is er sinds 1 januari 2012 een nieuwe regeling in voege omtrent de schenking en vererving van familiale ondernemingen en familiale vennootschappen.

Sinds 1 januari 2012 kunnen in Vlaanderen (activa van) familiale ondernemingen en (aandelen van) familiale vennootschappen, onder welomschreven voorwaarden, worden geschonken met vrijstelling van schenkingsrechten of worden vererfd aan 3 of 7% successierechten, afhankelijk van de verwantschapsband tussen de erflater en de begiftigde. Op die manier tracht de Vlaamse Decreetgever de bedrijfsleider te stimuleren om zich reeds tijdens zijn leven actief met zijn opvolging bezig te houden. Het gebrek aan ervaring, knowhow en contacten, doordat de bedrijfsleider deze niet tijdig aan zijn opvolger heeft overgebracht, kan de continuïteit van de onderneming immers ernstig in het gedrang brengen, aldus de Vlaamse Decreetgever.

Tegelijk werd ook de zgn. verdachte periode in geval van schenkingen van familiale ondernemingen en familiale vennootschappen verlengd van 3 tot 7 jaar. Zoals bekend, worden in het algemeen schenkingen die de overledene heeft gedaan in de drie jaar vóór zijn overlijden en die niet (vrijwillig) aan het schenkingsrecht onderworpen werden, geacht nog deel uit te maken van de nalatenschap en bijgevolg nog belast in de successierechten. Voor schenkingen van familiale ondernemingen en familiale vennootschappen die op het ogenblik van het overlijden niet ter registratie werden aangeboden, werd deze periode dus verlengd tot 7 jaar.

Onduidelijkheid bestond er echter of deze verlenging enkel van toepassing was indien op het ogenblik van de schenking de familiale onderneming of familiale vennootschap effectief in aanmerking kwam voor een vrijstelling (en dus aan alle voorwaarden daartoe voldeed), dan wel of deze verlenging gold voor alle (niet-geregistreerde) schenkingen van familiale ondernemingen en familiale vennootschappen, ook al voldeden zij ten tijde van de schenking niet aan alle voorwaarden om van een vrijstelling te kunnen genieten. Dit was bijvoorbeeld van belang voor (niet-geregistreerde) schenkingen van zuivere management- of vastgoedvennootschappen die, bij gebrek aan een reële economische activiteit, van de vrijstelling worden uitgesloten. In geval van een (niet-geregistreerde) schenking van een dergelijke familiale vennootschap zou de schenker alsdan dus nog 7 jaar moeten overleven wil hij vermijden dat de schenking alsnog in de successie zou moeten worden aangegeven. Een schenking voor een buitenlandse notaris zou in dat geval mogelijk niet langer aangewezen zijn.

Hoewel een en ander wellicht wel in overeenstemming zou zijn met de parlementaire voorbereiding, botste een eventuele verlenging van de termijn in geval van zuivere management- en patrimoniumvennootschappen op hevige kritiek in de rechtsleer. Ook de omzendbrief van 20 juli 2012 was voor interpretatie vatbaar en bood geen pasklaar antwoord. In antwoord op een parlementaire vraag van 29 november 2012, heeft Vlaams Minister van Financiën, Begroting, Werk, Ruimtelijke Ordening en Sport Philippe Muyters nu verduidelijkt dat de verlenging van de verdachte periode van 3 tot 7 jaar enkel van toepassing is op niet-geregistreerde schenkingen van activa van familiale ondernemingen en aandelen van familiale vennootschappen die op het ogenblik van de schenking aan alle voorwaarden voldeden om met vrijstelling van schenkingsrechten te kunnen worden geschonken. Dit betekent dat in geval van een niet-geregistreerde schenking (voor een buitenlandse notaris) van een management- of patrimoniumvennootschap die geen reële economische activiteit uitoefent, de verdachte periode beperkt blijft tot 3 jaar.

Wie zijn aandelen van zijn management- of patrimoniumvennootschap fiscaalvriendelijk wil schenken, kan dus in principe (zonder slechter af te zijn) nog steeds opteren voor een schenking voor een buitenlandse (Nederlandse) notaris. De schenker zal in dat geval wel nog 3 jaar moeten blijven leven om successierechten te vermijden.