14/06/2016

Verzekeringsmakelaar, wees gerust, de Chaussée d’Amour hoeft u niets te zeggen…

277_detail.jpg

Verzekeringscontracten komen meer en meer tot stand door bemiddeling van een verzekeringsmakelaar. Bij de zoektocht naar een passende dekking laten verzekeringsnemers zich bijstaan door een tussenpersoon op wie een belangrijke precontractuele informatieplicht rust. (1)

Een beroep op een makelaar neemt evenwel niet weg dat de verzekeringsnemer ook een zekere verantwoordelijkheid heeft. Het Hof van Cassatie heeft herhaaldelijk bevestigd, daarbij verwijzend naar de artikelen 58 en 59 van de Wet van 4 april 2014 betreffende de Verzekeringen, dat de verzekeringsnemer persoonlijk gehouden is de vereiste informatie aan de verzekeraar mee te delen. Wat niet wegneemt dat de makelaar toch aansprakelijk kan worden gesteld indien deze een fout heeft begaan die tot de schending van de mededelingsplicht van de verzekeringsnemer heeft geleid. In bepaalde gevallen, bij samenloop van fouten, kan ook een gedeelde aansprakelijkheid worden weerhouden.

In een recent arrest van het Hof van Beroep te Antwerpen worden deze principes getoetst, en wordt de prangende vraag beantwoord of verzekeringsmakelaars geacht worden de prostitutiebuurten in Vlaanderen te kennen. (2)

Concreet betrof het een discussie tussen een verzekeringsnemer-uitbater van een bordeel en zijn makelaar, die een tekortkoming in zijn informatie- en bijstandsverplichting tijdens en na het afsluiten van een brandpolis werd verweten. De verzekeringsnemer meende dat de makelaar wist of minstens behoorde te weten dat het voor brand verzekerde pand een bordeel was. De fout van de verzekeringsmakelaar zou er in bestaan dat hij niet correct had geadviseerd door de verzekeringsnemer niet te wijzen op zijn 'vergissingen' in de verzekeringsaanvraag en de mogelijke gevolgen daarvan.

Het Hof concludeerde dat de verzekeringsmakelaar geen fout kon worden verweten bij het zoeken en afsluiten van een gepaste brandverzekering voor het pand, aangezien deze niet wist noch behoorde te weten dat het te verzekeren pand in werkelijkheid een huis van ontucht was. Daarbij verwees het Hof naar de volgende overwegingen:

  • de verzekeringsnemer was nog geen klant bij de makelaar zodat dezeniet over een bepaalde voorkennis beschikte;
  • in het verzekeringsvoorstel werd het te verzekeren pand, op basis van de informatieverstrekt door de verzekeringsnemer, omschreven als "taverne, bar"; Van de meer sprekende uitbatingsbenaming "Night Dreams" werd geen melding gemaakt.
  • het pand werd door de verzekeringsnemer gesitueerd in een "woonwijk";
  • op de vraag of er "verhuring van kamers" in het pand plaatsvond, had de verzekeringsnemer negatief geantwoord;
  • de verzekeringsnemer had verder geen specifieke mededelingen gedaan over de werkelijke uitbating;
  • zelfs in de schadeaangifte werd louter meldinggemaakt van een "drankgelegenheid";
  • het te verzekeren pand bevond zich daarenboven in Sint-Truiden, terwijl de makelaar zijn kantoor in Genk had; Het Hof meende: "Er kan niet zomaar vanuit gegaan worden dat een makelaar uit Genk de "Chaussée d'Amour" kent in Sint-Truiden of de link weet te leggen tussen de Luikersteenweg en de "Chaussée d'Amour"." En zelfs al zou de Luikersteenweg in zekere mate gekend zijn omwille van haar bijzondere etablissementen, betekent dit nog niet dat de makelaar diende te weten dat het bewuste pand een bordeel betrof. "Dat "iedere" "bar/taverne" op de Luikersteenweg tevens eenbordeel is, staat immers geenszins vast.", oordeelde het Hof scherp.
  • tot slot stond vast dat de makelaar niet ter plaatse was geweest voorafgaand aan de polissluiting, wat het Hof blijkbaar niet als een tekortkoming in hoofde van de makelaar beschouwde.

Anderzijds wees het Hof terecht op de verplichting die op de verzekeringsnemer zelf rust om bij het onderschrijven van de polis en erna "spontaan" alle relevante informatie volledig en correct te verschaffen, waardoor het risico goed zou kunnen worden ingeschat. En de verzekeringsnemer kon in casu niet onwetend zijn omtrent het feit dat de bijzondere uitbating van het pand een invloed zou hebben op de beoordeling van het verzekeringsrisico.

Dus verzekeringsmakelaars te lande, enige onwetendheid is geoorloofd. U hoeft werkelijk niet alle prostitutiebuurten in Vlaanderen te kennen. Een hele opluchting.

(1) Voor de exacte draagwijdte cf. circulaire FSMA_2014_2 van 16 april 2014 - http://www.fsma.be/nl/Supervision/MiFID/circmedprak.aspx.

(2) Antwerpen 23 september 2015, NjW 2016, 394.