19/04/2016

Vlabeltje, Vlabeltje, Vlabeltje, …. Wat doe je nu (weer)?

256_detail.jpg

Sinds de overname door het Vlaamse Gewest van de dienst van de registratie- en successierechten, hebben we niets anders dan kopzorgen. De Vlaamse Belastingdienst maant zich de keizer te rijk en meent op machiavellistische wijze ook zomaar eventjes de rol van wetgever op zich te moeten nemen. U weet wel, de scheiding der machten...

Reeds tal van beslissingen werden in het voorbije jaar door Vlabel uitgevaardigd om de vermogensplanner een halt toe te roepen. Dat deze beslissingen soms met haken en ogen aan elkaar hangen en vaak gewoonweg geen steek houden, doet er blijkbaar niet toe. Meer nog schijnt zij zelfs te vergeten dat zij niet tot taak heeft te zeggen wat wel en niet moet worden belast, maar dat zij enkel moet toezien op de naleving van de fiscale bepalingen ter zake en dus op hetgeen wél belast wordt of zou moeten worden.

Recent was er nog het onfortuinlijke standpunt omtrent de verzekeringsgift, nu gaat Vlabel zelfs nog een serieuze stap verder. Voortaan wordt ook de in de vermogensplanning zeer gangbare praktijk waarbij voor het schenken van roerend vermogen de grens naar onze noorderburen wordt overgestoken, aangevallen. U weet wel, indien de schenker na de schenking nog 3 (of 7 jaar bij een overdracht van familiebedrijven) in leven blijft, is de schenking definitief onbelast. Het geschonkene is dan aan 0% overgedragen. Bij een later overlijden is er dan ook geen erfbelasting meer verschuldigd.  

Waar eerder werd aangegeven dat schenkingen voor buitenlandse notaris geen fiscaal misbruik vormen indien ze geen deel uitmaken van een gecombineerde constructie, is ook dat nu blijkbaar een doorn in het oog van de Vlaamse Belastingdienst. Met haar nieuw standpunt van 21 maart 2016 worden ook deze schenkingen aangevallen, althans indien ze worden gedaan met voorbehoud van vruchtgebruik. Schenkingen voor Nederlandse notaris van de volle eigendom vormen geen probleem. Schenkingen voor Nederlandse notaris met voorbehoud van vruchtgebruik vormen dat wel.

Nochtans is het niet de keuze om zich al dan niet het vruchtgebruik voor te behouden, die bepaalt hoe een schenking fiscaal wordt belast, maar wel (en uitsluitend) de keuze om al dan niet te kiezen voor de Nederlandse route. Enkel door zich naar Nederland te begeven, kan men een belastingbesparing realiseren. Het zich voorbehouden van het vruchtgebruik is daarentegen ingegeven vanuit louter niet-fiscale motieven. Zo wenst de schenker zich de inkomsten van de hem geschonken effectenportefeuille voor te behouden om te voorzien in een appeltje voor de dorst voor op zijn oude dag, of wenst hij een zekere vorm van controle bij een overdracht van zijn levenswerk aan de volgende generatie te organiseren.

Het is dan ook weinig logisch dat net de keuze om zich al dan niet het vruchtgebruik voor te behouden, zal bepalen hoe de schenking moet worden belast. In ieder geval, het standpunt is er en we moeten er (voorlopig) rekening mee houden. Om aan een latere belastingheffing te ontsnappen, eist Vlabel dat de schenking wordt geregistreerd tegen betaling van de schenkbelasting van 3 of 7%. En alsof dit alles nog niet volstaat, geldt alles ook nog eens retroactief vanaf 1 september 2013. Alstublieft!

Het hoeft geen betoog dat deze beslissing hopen verontwaardiging over zich heen zal krijgen en het is af te wachten of, en zo niet, hoelang, deze beslissing stand zal houden. Vraag is intussen welke houding we ter zake moeten aannemen. In afwachting van meer duidelijkheid zou alvast kunnen worden geopteerd om alternatieve wegen te bewandelen waarbij alsnog fiscaalvriendelijk (voor Nederlandse notaris) kan worden geschonken, zonder dat men binnen het vaarwater van het door Vlabel genomen standpunt valt. Maar dat we, als deze beslissing stand houdt, eveneens wakker geworden zijn in een nieuw estate planning landschap, moge zeker zijn...