Uw familiebedrijf overdragen? 11 veelgestelde vragen en antwoorden:

Een overdracht zonder zorgen
familiebedrijf-overdracht

Uw familiebedrijf overdragen? 11 veelgestelde vragen en antwoorden:

Een onderneming maakt niet zelden een belangrijk deel uit van het familievermogen. Vaak is het ook een onderdeel dat de pater familias sterk wil gaan beschermen.

Bright begeleidt vermogende families bij de familiale overdracht van hun bedrijf. Dit zijn enkele veelgestelde vragen die u zichzelf als ondernemer vast al eens gesteld heeft:

Overdracht van het familiebedrijf:

In dit artikel bespreken we de volgende punten uitvoerig:

  • Het verschil tussen het bedrijf verkopen of schenken/ testeren
  • Hoe schenk ik mijn bedrijf op de juiste manier?
  • Aan wie komt mijn bedrijf toe als ik niets onderneem?
  • Hoe blijf ik inkomsten uit de overgedragen zaak krijgen?
  • Zijn er nieuwe mogelijkheden dankzij het nieuwe wetboek?

Wilt u graag nog meer antwoorden op al uw vragen over het overdragen van uw familiebedrijf? In onderstaande whitepaper vindt u deze eerste 4 vragen terug, maar ook het antwoord op de resterende vragen uit onze lijst.

Download onze whitepaper: “Uw familiebedrijf overdragen?”

Bent u van plan om uw familiebedrijf over te dragen aan de kinderen? Lees dan zeker onze whitepaper “Uw familiebedrijf overdragen?”  met 11 boeiende vragen, antwoorden en tips om de overdracht van een leien dakje te laten lopen.

De 11 meest gestelde vragen over het overdragen van het familiebedrijf:

  1. Wat is het verschil tussen mijn bedrijf verkopen of mijn bedrijf schenken of testeren?
  2. Hoe schenk ik mijn bedrijf op een juridische correcte manier?
  3. Aan wie komt mijn bedrijf toe als ik niets heb ondernomen?
  4. Hoe kan ik mijzelf verzekeren van een zekere blijvende controle over en inkomsten uit de overgedragen familiezaak?
  5. Welke specifieke mogelijkheden biedt het nieuw Wetboek van Vennootschappen en Verenigingen op het vlak van controle- & inkomstenbehoud?
  6. In hoeverre is mijn langstlevende partner nog beschermd nadat het familiebedrijf bij leven werd geschonken?
  7. Hoe kunnen bij een familiale overdracht van een familiebedrijf latere betwistingen tussen de erfgenamen maximaal worden vermeden?
  8. Wat met bestaande rekening-couranten?
  9. Kan ik mijn bedrijf overdragen aan wie ik wil?
  10. Hoe wordt de overdracht van een familiebedrijf fiscaal belast?
  11. Ik heb in het verleden een schenking gedaan. Moet ik nog iets ondernemen?

In dit artikel geven we antwoord op al bovenstaande prangende vragen.

Heeft u nog vragen over de overdracht van het familiebedrijf? Stuur ons een bericht.

familie-bedrijf-overdracht

  1. Wat is het verschil tussen mijn bedrijf verkopen of mijn bedrijf schenken of testeren? 

Ook bij een familiale opvolging wordt u al snel geconfronteerd met een eerste fundamentele vraag: moet u het bedrijf schenken (of testeren) aan één of enkele van uw kinderen, of moet u het hen verkopen? Een niet zo eenvoudige beslissing, maar wel fundamenteel anders.

Naast het feit dat deze beslissing beïnvloed zal worden door allerlei factoren (bijv. hoeveel kinderen zijn er? Zijn ze allemaal actief in het bedrijf? Wat is de waarde van het bedrijf? Welke zijn de financieringsmogelijkheden? Is er behoefte om te ‘cashen’?) is het grote verschil dat er bij een verkoop een prijs wordt betaald en er op dat moment nog niets erfrechtelijk moet worden verrekend. Bij een schenking is dat uiteraard wel het geval.

De schenking zal bij later overlijden van de schenker in rekening moeten worden gebracht, afhankelijk van welk soort schenking er voorligt en welke andere erfgenamen er tot de nalatenschap komen. Dan komt u wel in het speelveld van het erfrecht terecht.

Bij een verkoop moet het wel gaan om een echte verkoop, dus met een echte prijs die wordt betaald.

Meermaals werden wij al geconsulteerd in dossiers waar er tussen partijen verkoopcontracten werden opgemaakt maar waarbij de prijs (nog) niet werd betaald of werd bepaald op een symbolische euro. Dergelijke zaken geven gegarandeerd aanleiding tot vervelende discussies als u daarin niet goed begeleid bent.

 

 

Erfrecht?
Schenking (testeren) Ja
Verkoop Nee Opgelet: vraag wel een echte prijs (juridisch gezien een echte verkoop nodig)

U kan er uiteraard ook voor kiezen om het bedrijf pas bij overlijden te laten overgaan. U behoudt dan bij leven de volledige controle. Een schenking of een testament? Veel zal afhangen van de vraag in hoeverre en hoelang u zelf nog aan het roer van het bedrijf wil staan.

Het grote verschil is dan wel dat de waarde van het bedrijf bij overlijden als basis zal dienen om ieders aanspraken te berekenen. Dat kan ongewenste neveneffecten hebben, bijv. als één van de kinderen reeds jarenlang in het bedrijf actief is en persoonlijk mee heeft gezorgd voor de groei van de laatste jaren. Lees nog meer over het verschil tussen uw bedrijf verkopen of schenken.

Heeft u meer advies nodig of wilt u graag eens met ons komen praten over de schenking of de verkoop van uw familiebedrijf? Neem dan zeker contact op met onze specialisten.

  1. Hoe schenk ik mijn bedrijf op een juridische correcte manier? 

Menig bedrijfsleider stelt zich de vraag hoe hij zijn (familie)bedrijf rechtsgeldig aan de volgende generatie kan schenken. Eigenlijk is het antwoord heel simpel: via notariële akte.

Kunt u met uw kinderen zelf een overeenkomst maken en uw bedrijf schenken? Neen, dat kan niet. Een schenking kan niet gebeuren via een onderhandse (d.i. een tussen partijen zelf opgemaakte) overeenkomst. Een onderhandse schenking is een nietige en dus ongeldige schenking. 

  Rechtsgeldig schenken Niet-rechtsgeldig schenken
  Schenking via notariële akte Onderhandse schenking

 

Let op bij het wijzigen van aandelen!

De vraag die misschien wel voor de meeste onduidelijkheid zorgt is of aandelen kunnen worden geschonken via een (loutere) wijziging van het aandelenregister. De meerderheid van de auteurs neemt aan dat dit niet kan en dat het aandelenregister enkel voor de tegenstelbaarheid dient aan derden en geen eigendomsoverdracht realiseert. De loutere inschrijving in het aandelenregister kan dus in principe niet de eigendom van de aandelen doen overgaan.

“Wij hadden de aandelen van ons familiebedrijf op naam van onze jongste gezet, die in het bedrijf actief was. Wij dachten dat daarmee alles geregeld was. Gelukkig wees Bright ons op de gevaren die er waren mocht één van ons komen te overlijden. Dankzij Bright konden we gelukkig nog alles tijdig rechttrekken en regulariseren.”

Lees hier nog meer: Kan je nu wel of niet aandelen op naam schenken via inschrijving in het aandelenregister?

  1. Aan wie komt mijn bedrijf toe als ik niets heb ondernomen? 

Het gebeurt vaker dan gedacht dat een bedrijfsleider overlijdt zonder dat hij schikkingen heeft getroffen. Dat kan te maken hebben met het feit dat hij nog niet toe was aan een planning, hij er niet of onvoldoende heeft bij stilgestaan of bij een plotseling overlijden.

 

Vererven volgens de wetgever:
Eigen kinderen (of hun kinderen)
Broers of zussen (of hun kinderen), ouders
Grootouders, ouders (indien geen broers of zussen), overgrootouders
Nonkels, tantes, neven, nichten

Het bedrijf vererft dan volgens de wijze zoals door de wetgever voorgeschreven. Dat betekent dat het bedrijf in eerste instantie zal toekomen aan de eigen kinderen (of bij hun overlijden, eventueel hun kinderen), in tweede instantie aan broers/zussen (of hun kinderen) en de ouders en vervolgens aan grootouders, nonkels & tantes, neven & nichten. 

Bijzondere regeling voor de langstlevende echtgenoot:

Bijzondere regels gelden voor de langstlevende echtgenoot. Noteer dat er voor familiale ondernemingen en familiale vennootschappen geen wettelijk erfrecht bestaat voor de langstlevende samenwonende partner. Wilt u hen beschermen, dan vereist dat een actief optreden van u.

Houd ook rekening met de invloed van het huwelijksvermogensrecht. Alvorens de nalatenschap wordt vereffend en verdeeld moet eerst het huwelijksstelsel worden vereffend en verdeeld. Mogelijk vallen de activa of de aandelen van het bedrijf dus helemaal niet in de nalatenschap.

De nalatenschap wordt verdeeld in natura, waarbij er gelijke kavels voor elk van de erfgenamen worden gevormd. Goederen die niet gevoeglijk kunnen worden verdeeld, worden (openbaar) verkocht. Dit kan nefaste gevolgen hebben voor het familiebedrijf en kan tot een versnippering van de eigendomsbelangen leiden.

Het is dus absoluut aangewezen om in geval van een familiebedrijf tijdig over de opvolging na te denken. Het noodlot kan immers iedere dag toeslaan.

 

Wilt u graag onze hulp inschakelen bij de overdracht van uw familiebedrijf? Bright helpt u graag verder!

  1. Hoe kan ik mijzelf verzekeren van een blijvende controle over en inkomsten uit de overgedragen familiezaak? 

Eens men de beslissing heeft genomen om over te gaan tot schenking dringt een andere belangrijke vraag zich op: draagt men samen met het bedrijf ook meteen alle beslissingsmacht en inkomsten ervan over of blijft men zelf nog gedurende een bepaalde periode in het bedrijf betrokken? 

Afhankelijk van de concrete situatie reikt de praktijk een verscheidenheid aan mogelijkheden aan om zichzelf te beschermen, zowel op het vlak van controle als op het vlak van inkomsten. Hieronder bespreken we het vruchtgebruik, contractuele afspraken of de maatschap.

Eén van de meest bekendste mogelijkheden is wellicht de schenking onder voorbehoud van vruchtgebruik. Door te schenken onder voorbehoud van vruchtgebruik behoudt men niet alleen (mede)zeggenschap over de onderneming (via de uitoefening van het stemrecht), maar geniet men verder ook de vruchten van de onderneming (bv. dividend).

Er kunnen daarnaast ook contractuele afspraken worden gemaakt tussen overdrager en overnemer en ook de schenkingsakte kan tal van voorwaarden, lasten en modaliteiten bevatten om zich de gewenste mate van controle over en inkomsten uit het bedrijf voor te behouden.

Om een sterkere controle te bewerkstelligen, kan gebruik worden gemaakt van een controlevehikel, waarvan de meest gekende de maatschap en de Nederlandse stichting-administratiekantoor zijn.

Contacteer onze specialisten voor meer informatie of om een afspraak in te boeken.

Wilt u graag nog meer antwoorden op al uw vragen over het overdragen van uw familiebedrijf? In onderstaande whitepaper vindt u deze eerste 4 vragen terug, maar ook het antwoord op de resterende vragen uit onze lijst.

Download onze whitepaper: “Uw familiebedrijf overdragen? “

.
.

Contacteer mr. Steven Seyns of mr. Elke Croppen: onze specialisten in familie-, familiaal vermogensrecht en erfrecht

Heeft u vragen over de bovenstaande onderwerpen zoals de overdracht van uw familiebedrijf, …? Neem dan hieronder snel contact op: